Czym jest i do czego służy filtr HEPA?

Żyjemy w czasach, w których jakość powietrza pozostawia wiele do życzenia. Chcąc mieć pewność, że w naszym domu lub biurze oddychamy czystym powietrzem - decydujemy się na inwestycje w urządzenia oczyszczające. Wysokiej jakości oczyszczacze, wyposażone w filtry HEPA to gwarancja efektywnego usuwania rozmaitych zanieczyszczeń z powietrza, którym oddychamy. Jak jest zbudowany filtr HEPA i jak działa? Do czego służy i w jakich urządzeniach, poza oczyszczaczami powietrza, znajduje zastosowanie? 

Budowa i klasy filtrów HEPA

HEPA to skrót z języka angielskiego: High Efficiency Particulate Air filter", co można przetłumaczyć na: wysokosprawny filtr powietrza. Filtry HEPA zostały opracowane w Stanach Zjednoczonych, przez inżynierów Komisji Energii Atomowej i w pierwotnym założeniu miały być używane usuwania z powietrza radioaktywnych drobinek pyłu. Stosunkowo szybko jednak znalazły zastosowanie w zwykłych urządzeniach domowego / biurowego użytku.

Filtr HEPA zbudowany jest ze spiekanego szkła - najczęściej są to trzy warstwy połączone za pomocą żywicy syntetycznej. Spiekane szkło filtruje powietrze przez pory o wielkości 0,3 µm. Wielkość porów jest kluczowa w kontekście cząsteczek MPPS (czyli Most Penetrating Particle Size - cząsteczki o najbardziej penetrującym rozmiarze, do których należą właśnie te o rozmiarze powyżej 0,3 µm) i to na podstawie skuteczności w ich zatrzymywaniu określa się klasy filtrów HEPA. W urządzeniach do domowego / biurowego użytku znajdują zastosowanie filtry HEPA o klasie H13 i H14, których skuteczność całkowita wynosi od 99,95% (H13) do nawet 99,975% (H14). 

Zastosowanie filtra HEPA

Filtry HEPA znajdują zastosowanie w rozmaitych urządzeniach, przez które przepływa powietrze. Są to między innymi odkurzacze, suszarki do rąk, klimatyzatory i oczyszczacze powietrza. Dzięki zastosowaniu filtrów HEPA w urządzeniach AGD możliwe jest zatrzymywanie blisko 100% zanieczyszczeń mechanicznych (większych niż 0,3 µm), a także komórek grzybów (w tym pleśni), bakterii i większości wirusów. Po urządzenia tego typu sięgają osoby, które chcą poprawić jakość powietrza w pomieszczeniach oraz alergicy i osoby z obniżoną odpornością lub ich opiekunowie (m.in. osoby starsze, rodzice małych dzieci).  

Odkurzacze z filtrem HEPA

Większość nowoczesnych odkurzaczy (nie tylko tych przeznaczonych dla alergików) jest wyposażona w filtry HEPA, dzięki którym powietrze wylatujące z urządzenia jest maksymalnie oczyszczone z rozmaitych zanieczyszczeń. Zastosowanie tych dezynfekujących filtrów pozwala również podnieść efektywność i dokładność odkurzania i prania (w przypadku odkurzaczy piorących). 

odkurzacz z filtrem HEPA

Suszarki do rąk z filtrem HEPA

Suszarki do rąk to funkcjonalne i ekonomiczne urządzenia, które szybko zyskują na popularności i znajdują zastosowanie w toaletach publicznych (m.in. w budynkach użyteczności publicznej, centrach handlowych, szpitalach itp.). Aby osuszanie rąk było maksymalnie higieniczne - w suszarkach montowane są filtry HEPA. Ich zadaniem jest oczyszczanie powietrza, którego strumień suszy ludzkie dłonie. 

Klimatyzacja z filtrem HEPA

Wnętrze klimatyzatora to optymalne środowisko dla rozwoju flory bakteryjnej i grzybów. Zastosowanie w klimatyzatorach filtrów HEPA pozwala na zminimalizowanie ilości mikroorganizmów, co przekłada się na czystość powietrza wydostającego się z klimatyzatora oraz podnosi wydajność i efektywność klimatyzacji. 

Oczyszczacze powietrza z filtrem HEPA

Dzięki swojej bardzo wysokiej efektywności, filtry HEPA stosowane są w nowoczesnych, zaawansowanych technologicznie oczyszczaczach powietrza. Urządzenia te zatrzymują zarówno kurz (jeden z najczęstszych alergenów) i rozmaite zanieczyszczenia mechaniczne, jak i zarodniki grzybów (w tym komórki pleśni), czy mikroorganizmy chorobotwórcze (wirusy i bakterie). Oczyszczacze tego typu posiadają również zdolność wychwytywania pyłów zawieszonych, czyli głównego składnika smogu. Inwestycja w oczyszczacz z filtrem HEPA to inwestycja w znaczącą poprawę czystości powietrza w mieszkaniu, domu lub biurze. 

Żywotność filtra HEPA 

Żywotność filtra HEPA jest zawsze dokładnie określone przez producenta i może wynosić od kilku miesięcy do nawet 10 lat. Na wytrzymałość konkretnego filtra ma jednak wpływ wiele czynników: od jakości i rodzaju urządzenia, w których zamontowany jest filtr, przez sposób eksploatacji urządzenia (jak często i jak intensywnie jest używany), aż po jakość powietrza w danym miejscu (im jest gorsza, tym krótsza będzie żywotność filtra). Jeżeli zależy nam na wydłużeniu żywotności filtra HEPA - warto rozważyć zastosowanie dodatkowego filtra wstępnego, który będzie wyłapywał większe zanieczyszczenia (np. kurz, włosy, czy sierść zwierząt), odciążając tym samym nasz filtr (takie rozwiązanie jest możliwe wyłącznie w wybranych urządzeniach, zgodnie z informacją producenta).

Niektórzy producenci dopuszczają możliwość czyszczenia (mycia lub odkurzania) filtra HEPA, co pozwala na usunięcie z jego powierzchni większych, nie związanych z nim trwale, zanieczyszczeń. Konserwację tego typu należy przeprowadzać wyłącznie w tych przypadkach, w których producent na nią zezwala oraz zgodnie z instrukcją. Jeżeli producent filtra nie przewidział możliwości konserwacji, oznacza to, że po określonym czasie element należy wyjąć i wyrzucić, a urządzenie wyposażyć w nowy filtr HEPA.